Brauðmolar

Sérkennslan

Samkvæmt Aðalnámskrá skal grunnskólinn: ..Leitast við að haga störfum sínum í sem fyllstu samræmi við eðli og þarfir nemenda og stuðla að alhliða þroska hvers og eins. Grunnskólar eiga að taka við öllum börnum hvernig sem á stendur um atgervi þeirra til líkama og sálar, félagslegt og tilfinningalegt ásigkomulag eða málþroska. Þetta á við um fötluð börn og ófötluð, afburðagreind og greindarskert og allt þar á milli, börn úr afskekktum byggðarlögum, börn úr minnihlutahópum sem skera sig úr hvað varðar mál, þjóðerni eða menningu. Grunnskólanum er skylt að mennta öll börn á árangursríkan hátt.

Samkvæmt lögum eiga allir nemendur rétt á námi við hæfi í grunnskólum og sveitarfélögum er skylt að sjá öllum nemendum fyrir viðeigandi námstækifærum.

Markmið sérkennslu

Reynt er að finna sem fyrst þá nemendur sem gætu þurft á sér/stuðningskennslu að halda og greina sérkennsluþörf þeirra. Veita þeim síðan þá bestu þjónustu sem hægt er miðað við greiningu þeirra, í samvinnu við umsjónarkennara og foreldra.

1. Skilgreining á sérkennslu

Sérkennsla:

er ein af þeim leiðum sem skólinn notar til að koma til móts við þarfir/getu hvers og eins samkvæmt markmiðsgrein grunnskólalaga
miðast við að námsþarfir nemenda séu greindar af sérkennara, umsjónarkennara eða öðrum sérfræðingum og unnið sé eftir áætlun sem byggir á þeirri greiningu;
getur falið í sér verulega breytingu á námsmarkmiðum, námsefni, námsaðstæðum og/eða kennsluaðferðum miðað við það sem öðrum nemendum er boðið upp á;
er skipulögð til lengri eða skemmri tíma eftir þörfum nemenda, jafnvel alla skólagönguna.

2. Starfshættir

umsjónarkennarar meta sérkennsluþarfir nemenda á vorin og sækja um sérkennslu fyrir næsta skólaár;
sérkennsluþarfir þessar eru endurskoðaðar um áramót;
ýmis greinandi próf eru lögð fyrir bekkjardeildir sem einnig eru höfð til hliðsjónar þegar sótt er um sérkennslutíma;
út frá þessum beiðnum er gerð áætlun um sérkennsluþörf skólans fyrir næsta skólaár og er það í umsjón sérkennara;
umsjónarkennarar hafa einnig augun opin allt skólaárið og ef þeir telja sig sjá fleiri nemendur sem þurfa aðstoð, hafa þeir samband við sérkennarann sem skoðar málið með þeim.

3. Skipulag og framkvæmd

Sérkennsla:

er skipulögð af sérkennara í samráði við umsjónarkennara viðkomandi nemanda;
nemenda fer fram með ýmsum hætti eftir því sem best er talið henta hverjum og einum;

Getur farið fram:

ef nemandi fer út úr tíma til sérkennara í afmörkuð verkefni
sem stuðningur inni í bekk
einstaklingsstuðningur inni í bekk/lesveri;
hópkennsla inni í bekk/lesveri.

Stefnan í sérkennslunni er þó að stuðningur við nemendur fari sem mest fram inni í tímum, er því reynt að skapa þannig aðstæður fyrir nemendur og kennara. Í sumum tilvikum er þó betra fyrir nemendur að fara út, einstaklingslega eða í litlum hópum, eins og þegar um stuðning í lestri og málörvun er að ræða eða lítill hópur er að vinna með annað námsefni einnig þegar um mikla hegðunarerfiðleika er að ræða.

Sérkennslan miðast aðallega við eftirtalið:

                         lestur – ritun
                            stafsetningu
                            mál-/talörðugleika
                            stærðfræði
                            nýbúa
                            hegðunarerfiðleika

Skipulag sérkennslunnar verður með svipuðu sniði og áður. Kennt er í 4-6 vikna lotum og er þá stundataflan endurskoðuð. Með því ávinnst margt:

1. Gott er að taka “skorpur” í kennslu, eins og t.d. í lestrarkennslunni. Er þá betra að nemendi fái nokkra tíma í hverri viku í stað þess að hann komi einu sinni í viku allt árið, þannig fyrirkomulag hefur sýnt meiri framfarir.

2. Þótt sérkennsluþörfin sé metin tvisvar sinnum á ári (vorin og áramót) eru alltaf nemendur sem þurfa stuðning á miðju skólaári. Einnig koma nýir nemendur í skólann allt skólaárið. Með þessu er nemendum gert kleift að komast í stuðning allt árið.

3. Stundum þurfa nemendur aðeins örlítin stuðning í stuttan tíma til að komast af stað í náminu.

ATH VEL: Ekki verða miklar breytingar milli lota, heldur gefur þetta skólanum meira svigrúm til að endurskoða stuðningskennsluna og koma til móts við nemendur. Ef breyting verður á stuðningi hjá nemenda við lotuskipti fá foreldrar bréf um það. Þannig að ef ekkert bréf kemur helst stuðningur óbreyttur næstu lotu.

4.Mat

Námsmat fer fram jafnt og þétt á sérkennslutímabilinu og er notað jafnóðum sem leiðbeinandi mat. Reynt er að senda upplýsingar heim með nemendum eða haft samband við foreldra.

5. Starfsfólk

Björg Þorvaldsdóttir er deildarstjóri sérkennslu í 50% starfi en auk hennar sjá tveir þroskaþjálfar, almennir kennarar og þrír stuðningsfulltrúar um sér/stuðningskennsluna.

6. Foreldrar

Í upphafi sérkennslutímabils er haft samband við foreldra, með fundum, bréfum, og/eða tölvupósti þar sem foreldrum er gerð grein fyrir tilhögun sérkennslu og beðnir um samþykki fyrir sérkennslu/stuðningstímum. Síðan er haft samband við þá eftir þörfum.

Samvinna foreldra og starfsfólks sérkennslunnar verður seint ofmetin og hefur nú þegar sýnt að skilar miklum árangri.

7. Húsnæði og aðstaða

Góð aðstaða er fyrir sérkennsluna. Deildarstjóri sérkennslu er með mjög góða aðstöðu sem nýtist einnig sem kennslustofa. Einnig er stór kennslustofa fyrir sérkennslu.

Sérkennslan fer einnig fram inni í almennum kennslustofum sem lausar eru hverju sinni.

Nýbúakennsla (móðurmálskennsla) fer fram í ágætis stofu á Skóladagheimili.

8. Greiningar / ferli

Þegar grunur vaknar um frávik hjá nemanda varðandi nám og hegðun hefur umsjónarkennari samband við foreldra og umsjónarmenn sérkennslu. Ef niðurstaða frumgreiningar í skólanum styður álit umsjónarkennara þá er send beiðni til Skólaskrifstofu Austurlands um nánari greiningu (hjá e-m af eftirtöldum aðilum: sálfræðingi, barnalækni, iðjuþjálfa, sjúkraþjálfa og fl. sérfræðingum). Mikilvægt er að takist að greina hin ýmsu vandamál sem fyrst svo hægt sé að vinna með þau á réttan hátt strax frá upphafi. Einnig er vert að benda á að oft eru foreldrar búnir að koma auga á eitthvað í fari barns síns sem þeir hafa áhyggjur af og þurfa þá að ræða um við umsjónarkennara eða sérkennara.

„Skjót greining á þroska og hegðunarfrávikum er nauðsynleg frá faglegu, siðferðilegu og lagalegu sjónarhorni. Skilgreining á vandamáli barnsins er forsenda þess að hægt sé að mæta þörfum þess og fjölskyldunnar og beita þeim aðgerðum, sem eru líklegar til að draga úr áhrifum vandans á líf barnsins í nútíð og framtíð”.

Stefán Hreiðarsson barnalæknir.

9. Samvinna við aðra kennara / starfsmenn

Skólastjóri eða deildarstjóri sérkennslu sjá til þess að allir kennarar sem vinna með nemanda með einhver frávik séu upplýstir þar um. Ef nemandi á við erfiðleika að stríða, sem ná út fyrir skólastofuna, eru aðrir starfsmenn skólans settir í málið. Þetta er gert til að fyrirbyggja misskilning og að allir viti hvernig best er að taka á málum hvers nemanda.

10. Heimavinnuaðstoð

Einungis nemendur með náms og /eða lestrarörðugleika, nýbúar eða nemendur sem búa við erfiðar félagslegar aðstæður eiga rétt á heimavinnuaðstoð. Sérkennari, umsjónarkennari viðkomandi barns og skólastjóri meta það í hverju tilviki fyrir sig hvort nemandinn eigi rétt á heimavinnuaðstoð.

11. Sálfræðingur

Aðalheiður Jónsdóttir hjá Skólaskrifstofunni mun sinna verkefnum Nesskóla í í vetur. Alltaf er haft samband við foreldra/forráðamenn áður en sálfræðingur hittir nemendur.

12. Starfsmenn sérkennslunnar skólaárið 2011-2012

Björg Þorvaldsdóttir er deildarstjóri sérkennslu.

Aðrir sem sinna sérkennslu og heimavinnuaðstoð eru:

Sigurveig Róbertsdóttir þroskaþjálfi
Guðrún Jónína Sveinsdóttir þroskaþjálfi
Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir kennari
María Bjarnadóttir kennari
Guðrún Ásgeirsdóttir kennari
Viðar Hannes Sveinsson aðstoðarskólastjóri
Aneta J Cwiklinska kennari
G. Stefanía Freysteinsdóttir kennari
Dýrunn Pála Skaftadóttir stuðningsfulltrúi
Halldóra Hákonardóttir stuðningsfulltrúi
Sigríður Þorgeirsdóttir stuðningsfulltrúi

Hópkannanir sem lagðar eru fyrir nemendur í samvinnu við sérkennara:

Ath vel að þessi próf eru lögð fyrir til að kanna stöðu nemenda og vinna eftir þeim.

1. bekkur: Teiknipróf Tove Krogh í október

Læsi 1 (fyrir 1. bekk)í nóvember

Leið til læsis - Lestrarskimun

Læsi 2 (fyrir 1. bekk) í febrúar

Leið til læsis – Eftirfylgnipróf maí

2. bekkur: Læsi 3 (fyrir 1. bekk)í október

Læsi 1 (fyrir 2. bekk)í nóvember

Læsi 2 (fyrir 2. bekk) í febrúar

Leið til læsis – desember og maí

3. bekkur: Talnalykill (staðlað stærðfræðipróf) í janúar

Leið til læsis – janúar og maí

4. bekkur: Leið til læsis – janúar og maí

6. bekkur: Talnalykill (staðlað stærðfræðipróf) í janúar

Lesskilningspróf LH 40 í nóvember

9. bekkur: Lestrar- og stafsetningarpróf GRP h14 í nóvember

Kennsla nýbúa

Samkvæmt lögum eiga allir nemendur rétt á námi við hæfi í grunnskólum og er sveitarfélögum skylt að sjá nemendum fyrir viðeigandi tækifærum. Grunnskólanum er skylt að mennta öll börn á árangursríkan hátt, þar með talin börn sem sakir þjóðernis tilheyra minnihlutahópi og hafa íslensku sem annað mál þegar báðir foreldrar eru erlendir, eða eru tvítyngd þegar annað hvort foreldrið er erlent, eða eru tvítyngd í kjölfar búsetu erlendis á máltökuskeiði.

Markmið nýbúakennslu

Strax og nýbúar eða tvítyngd börn hefja nám við skólann verður að mæta þörfum þeirra með viðeigandi hætti. Leiðirnar að markmiðunum geta verið mismunandi eftir aðstæðum og fjölskyldugerð en markmiðið er ávallt það sama -samlögun.

1. Skilgreining á brýnustu aðgerðum

Hefja móðurmálskennslu fyrir nemandann áður en það verður of seint og slitnað hefur á rætur málþroskans, en þær liggja í því máli sem barni og nánasta uppalanda er tamast.
Hvetja foreldra til að nota móðurmál sitt, það mál sem þeim er tamast, til að auka tilfinningu og skilning barnsins fyrir máli. Góður grunnur í fyrsta máli barns gerir því auðveldara að tileinka sér annað mál - hér íslensku.
Auka orðaforða nemandans og tjáningargetu á fyrsta og öðru máli.
Veita nemanda félagslegan og sálfræðilegan stuðning við að ná fótfestu við nýjar aðstæður, þar sem ekki bara tungumálið er nýtt, heldur einnig margt í menningu og lifnaðarháttum.
Auka félagsmótandi stuðning í áðurnefndum aðstæðum, þannig að nemandanum takist að samlagast nýju þjóðfélagi og þjóðfélaginu ekki síður að samlagast honum.
Stuðla verður að samvinnu við heimili nemandans með aðstoð túlks.
Vega verður og meta hvað nemandinn á að takast á við í bóklegu námi hverju sinni miðað við þarfir hans í samlögunarferlinu og hvað er líklegast til að skila langtímaárangri varðandi menntun hans. Veita verður nemandanum allan tiltækan stuðning í því námi sem áherslan er lögð á. Skólanum ber, ef kostur er, að útvega námsbækur á fyrsta máli nemanda í bóklegum greinum.

2. Starfshættir

Umsjónarkennari nemanda ásamt umsjónarkennara nýbúakennslu meti þarfir hvers nemanda að vori og um áramót og vegi og meti úrræði sem mæta þörfum nemandans og eru í boði.
Úrræðin geta verið mismunandi hverju sinni eftir stöðu nemandans,
- aðstoð í bekk
- sérkennsla
- íslenskukennsla
- aðstoð við sérgreinar
- aðstoð við heimanám.

Æskilegt er að sem mest af þörfum nemandans sé mætt innan bekkjar ef nokkur kostur er.

Móðurmálskennara skal fá til starfa við skólann sé þess mögulega kostur, gangi það ekki eftir, skal skólinn leitast við að virkja foreldra í móðurmálskennslu barna sinna.
Sérgreinakennarar beri ábyrgð á sinni kennslugrein og njóti til þess fulltingis umsjónarkennara nemanda og umsjónarkennara nýbúakennslu þegar nemandi er komin með þá undirstöðu í íslensku að kennslan nýtist honum.
Umsjónarkennari nýbúakennslu sjái til þess að þörfum nemandans sé mætt eins og nokkur kostur er á.

3. Skipulag og framkvæmd

Umsjónarkennari nýbúakennslu hafi milligöngu um útvegun túlks vegna foreldraviðtala innan skólans í upphafi skólaárs og á vorönn þegar tungumálaörðugleikar hamla því að annaðhvort foreldri eða bæði hafi full not af fundinum.
Nám og kennsla hvers nemanda skal skipulögð út frá þeim úrræðum sem árangursríkust eru talin hverju sinni. Æskilegt er að sem mest af þörfum nemandans sé mætt innan bekkjar ef nokkur kostur er á. Annars fari kennsla fram í formi sérkennslu, einstaklings eða í litlum hópum þar sem þarfir og markmið nemanda eru þau sömu, hvort heldur er í íslensku eða sérgreinum.
Hafa verður í huga að heimanámsaðstoð getur í mörgum tilfellum verið lykillinn að námi í bekk.

4. Mat

Mat á námsframvindu verður að vera jafnt og þétt allt skólaárið og annarra úrræða leitað, sé ljóst að þau sem til hefur verið stofnað skila ekki þeim árangri sem vænst var.

5. Starfsfólk

Umsjónarkennari nýbúakennslu hafi yfirsýn yfir kennslu nýbúa og tvítyngdra barna og sjái til þess ásamt skólastjóra, umsjónarkennara hvers barns og sérgreinakennurum að besta mögulega leiðin sá ávallt valin. Allt starfsfólk skólans skal þó vera meðvitað um ábyrgð sína á nemendum skólans og taka þátt á sínu sviði í starfi með hverju barni.

Umsjónarmaður nýbúakennslunnar er Björg Þorvaldsdóttir, deildarstjóri sérkennslu.

Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir og Guðrún Ásgeirsdóttir kennarar sjá um íslenskukennslu þetta skólaárið.

Aneta J Cwiklinska er milliliður/túlkur við foreldra pólskra nemenda.

6. Foreldrar

Eins og áður er komið fram, hefur skólinn forgöngu um sem besta og nánast samstarf við foreldra hverju sinni, þar sem leitað skal aðstoðar túlks við að koma þörfum og væntingum allra aðila til skila.